Overzicht van beide medicijnen

Zowel Tramacet als Tylenol 3 zijn combinatiepijnstillers op recept die paracetamol (acetaminofen) bevatten, gecombineerd met een opioïde component. Ze worden gebruikt voor matige tot ernstige pijn, maar verschillen in opioïde component, potentie en indicaties.

Samenstellingvergelijking

Component	Tylenol 3 (per tablet)	Tramacet (per tablet)
Paracetamol	300 mg	325 mg (NL: 350 mg)
Opioïde component	Codeïnefosfaat 30 mg	Tramadol HCl 37,5 mg
Derde component	Cafeïne 15 mg	Geen
Vorm	Ronde, witte tablet, "3" / "McNEIL"	Capsulevormig, lichtgeel, "J-C" / "T/P"

Farmacologie en potentie

Codeïne (Tylenol 3)

• Prodrug: moet via CYP2D6 omgezet worden tot morfine (actieve metaboliet).
• Genetische variabiliteit: ~10% Kaukazen zijn "poor metabolizers" (geen pijnstilling), ~2% "ultra-rapid metabolizers" (toxiciteitsrisico).
• Zwakkere opioïde agonist (≈ 0,1x morfine potentie).
• Cafeïne: adjuvant – verbetert pijnstilling, tegengaat sedatie.

Tramadol (Tramacet)

• Dubbel mechanisme: μ-opioïde agonist (zwak, ≈ 0,1x morfine) + SNRI (heropnameremming serotonine/noradrenaline).
• Niet afhankelijk van CYP2D6 voor primaire werking (wel voor O-desmethyltramadol, actievere metaboliet).
• Strakere pijnstilling dan codeïne, vergelijkbaar met ~60 mg codeïne.
• Lagere constipatie-incidentie dan traditionele opioïden.

Indicaties

• Tylenol 3: Matige pijn (tandpijn, postoperatief licht, menstruatiepijn, hoofdpijn, spierpijn).
• Tramacet: Matige tot matig-ernstige pijn (postoperatief, oncologisch, neuropathische pijncomponent, artrose, lage rugpijn).

Bijwerkingenvergelijking

Bijwerking	Tylenol 3 (Codeïne)	Tramacet (Tramadol)
Obstipatie	Zeer veelvoorkomend	Veelvoorkomend (minder dan codeïne)
Slaperigheid/sedatie	Veelvoorkomend	Veelvoorkomend
Misselijkheid/braken	Veelvoorkomend	Zeer veelvoorkomend
Jeuk/uitslag	Minder	Veelvoorkomend
Eetlustverlies	Minder	Veelvoorkomend
Vermoeidheid	Minder	Veelvoorkomend
Ernstig: Epilepsie/convulsies	Zeldzaam (hoge doses)	Waarschuwing: lager convulsiedrempel, risico bij hoge doses, nierfalen, combinatie met SSRI/MAO-remmers/bupropion
Ernstig: Serotoninesyndroom	Niet typisch	Risico bij combinatie met SSRI, SNRI, MAO-remmers, triptanen
Ernstig: Hartritmestoornissen	Niet typisch	Meldingen van QT-verlenging, tachycardie

Veiligheidswaarschuwingen

Keuzeadvies

• Eerste keus matige pijn: Paracetamol 1g x 4/dag ± NSAID (ibuprofen/naproxen) – geen opioïde.
• Onvoldoende effect: Tramacet vaak voorkeur boven Tylenol 3 door betere potentie, minder constipatie, geen CYP2D6-afhankelijkheid.
• Neuropathische pijncomponent: Tramacet theoretisch superieur (SNRI-effect).
• Ouderen/nierfalen: Voorzichtig met tramadol (dosisverlaging, convulsierisico). Codeïne ook risico (accumulator).
• SSRI/SNRI gebruikers: Vermijd Tramacet (serotoninesyndroom risico). Tylenol 3 veiliger.

Let op: In Nederland is Tylenol 3 niet geregistreerd. Codeïne/paracetamol/cafeïne combinaties bestaan (bijv. Dafalgan Codeïne, diverse generica). Tramacet is geregistreerd. Raadpleeg altijd uw apotheker/huisarts.