Wat is een botenscan (scintigrafie)?

Een nucleaire beeldvormende test waarbij een radioactieve tracer (meestal ⁹⁹ᵐTc-MDP) intraveneus wordt toegediend. De tracer wordt geïncorgeerd in botmineraal (hydroxyapatiet) op plaatsen met verhoogde botomzetting/vascularisatie. Een gammacamera maakt afbeeldingen van de skeletale distributie.

Waarom wordt het gedaan?

• Onverklaarde botpijn
• Verdacht op metastasen (borst, prostaat, long, nier, schildklier, melanoma)
• Botinfectie (osteomyelitis, prothese-infectie)
• Paget-ziekte
• Stressbreuken (niet zichtbaar op röntgen)
• Loose orthopedische implants
• Reumatische aandoeningen (SAPHO, SAPHO-syndroom)
• Controle na behandeling botmetastasen

Wat tonen witte vlekken ('hot spots')?

Gebieden met verhoogde traceropname = verhoogde botmetabolisme/vascularisatie. Differentiaaldiagnose:

Belangrijk: 'Cold spots' (fotopenische defecten)

Gebieden zonder opname: agressieve lytische laesies (myeloom, niercarcinoom metastasen), avasculaire necrose, bestralingsveld. Ook klinisch relevant.

Volgende staps na witte vlekken

1. Correlatie met klinisch beeld, anamnese, lab
2. Vergelijking met eerdere imaging (röntgen, CT, MRI)
3. Gerichte aanvullende imaging: MRI (zachte weefels, inwendig), CT (corticaal, longmetastasen), PET-CT (metabole activiteit, differentiatie benigne/malign)
4. Biopsie alleen na imaging, door het behandelende team (zaadbaan!)
5. MDT-overleg bij verdacht op maligniteit

Veiligheid

• Stralingsdosis: ~3-5 mSv (vergelijkbaar met CT thorax)
• Tracer wordt in 24-48u nierenuitgescheiden – hydratatie aanbevolen
• Zwangerschap: gecontra-indiceerd (tenzij absolute indicatie, dan foetale dosis berekenen)
• Borstvoeding: 12-24u onderbreken, melk afpompen/weggooien
• Allergie voor tracer: extreem zeldzaam

Conclusie

Witte vlekken = verhoogde botactiviteit. Niet specificiek voor kanker. Klinische context + aanvullende imaging + eventueel biopsie geven de diagnose. Botenscan is screeningsinstrument, niet definitieve diagnose.