Beide therapieën stammen uit de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) en delen dezelfde theoretische basis: gezondheid hangt af van de vrije stroom van Qi langs meridianen en de balans van Yin en Yang. Blokkades of onbalans geven ziekte. Het doel is herstel van de energetische balans. De grote verschillen liggen in de methode van stimulatie, trainingseisen en wetenschappelijke onderbouwing.

Vergelijkingstabel

Aspect	Acupunctuur	Acupressuur
Stimulatie	Steriele, haar dunne naalden (0,16–0,30 mm) in specifieke diepten.	Vingerdruk (duim, vinger, elleboog, knokkel, apparaat) op dezelfde punten.
Invasiviteit	Minimaal invasief (doorbraak huid).	Niet-invasief.
Pijn/gevoel	Meestal pijnloos; 'De Qi'-gevoel (zwaarte, tinteling, warmte).	Drukgevoel, soms teerheid; geen 'De Qi'.
Training (VS-standaard)	Master niveau (3–4 yr) na bachelor + 200+ uur kliniek. NCCAOM certificering. Meestal arts/acupuncturist.	Vaak onderdeel van acupunctuur- of massagetherapie-opleiding. Zelfstandige cursussen korter. Minder gestandaardiseerd.
Regulering	In meeste landen/staten wettelijk geregeld, licentieplichtig.	Wetten minder duidelijk; vaak onder massage/lichaamswerk licentie.
Kosten/sessie	Hoger (expertise, materialen, hygiëne).	Lager; ook zelftoepasbaar.
Zelfzorg	Niet mogelijk (naalden vereisen training).	Uitstekend voor zelfhulp/thuisgebruik.

Wetenschappelijke Bewijslage

• Acupunctuur: Ruime literatuur. Cochrane-reviews tonen effectiviteit bij chronische pijn (rug, knie, hoofdpijn), misselijkheid (chemo/post-op), allergische rhinitis. WHO lijst met aandoeningen met bewijs.
• 'Echte' vs. 'nep' acupunctuur: Meta-analyses tonen kleine maar significante voordelen van echte boven schijnacupunctuur (niet-penetrerend/niet-meridiaan), wat suggereert dat specifieke punten en naalddiepte relevant zijn.
• Acupressuur: Veel minder RCTs. Meest bewijs voor P6 (misselijkheid), SP6 (menstruatiepijn), LI4 (hoofdpijn), auriculair (angst/roken). Vaak als onderdeel van massage onderzocht.
• Conclusie WHO (2010): Meer onderzoek nodig naar acupressuur als zelfstandige interventie.

Wanneer wat kiezen?

Kies Acupunctuur voor:	Kies Acupressuur voor:
Chronische pijn, complexe syndromen, diepe blokkades	Milde klachten, zelfzorg, thuisgebruik, angst voor naalden
Geen verbetering met acupressuur/fysio	Ondersteuning tussen acupunctuursessies
Behoefte aan diagnostiek (puls/tong) door TCM-arts	Lage drempel, geen kosten, geen afspraak nodig

Veiligheid

Beide zijn veilig bij goed getrainde beoefenaars. Risico's acupunctuur: bloederging, infectie (zeldzaam), pneumothorax (zeer zeldzaam). Acupressuur: hematomen bij te stevig drukken, stimulatie verkeerde punten. Altijd: Informeer beoefenaar over medicijnen (bloedverdunners), zwangerschap, aandoeningen.