Cafeïne komt van nature voor in theebladeren, koffiebonen, guarana, mate, kolanoten, cacaobonen. In planten werkt het als bestrijdingsmiddel. Bij mensen: milde stimulans, populair, veelonderzocht.

Meerdere aanvalslijnen

Cafeïne concurreert met adenosine (energie-afbraakproduct). Adenosine-opbouw = lage energietoestand. Studie (J Alzheimer Dis, 2010): cafeïne heeft diverse effecten in adenosine-beïnvloede zenuwbanen, concurreren voor en na actiepunten. Bijv.: stimuleert dopamine-vrijgave via glutamaat-inductie (excitatoire neurotransmitter). Beïnvloedt ook dopaminesysteem post-productie.

Verschil met cocaïne/amfetamine

Studie (Cell Mol Life Sci, 2004): focus op striatum (motorische activatie/stimulatie). Alle drie activeren dopamine via striatum, maar caféïne indirect, cocaïne/amfetamine direct. Verband caféïne → verlaagd Parkinson-risico via neuroprotectie van dopamine-neuronen in striatum.

Calcium-vrijgave manipulatie

Onderzoek (PLoS One, 2008): caféïne stimuleert cellen calcium vrij te maken → signaal voor neurotransmissievrijgave (vooral glutamaat). Selectieve blokkade calciumvrijgave bij neuronen onder bepaalde omstandigheden.