HDL (High-Density Lipoproteïne) transporteert cholesterol van perifele weefsels naar de lever voor afbraak (reverse cholesterol transport). Hoge HDL = beschermend; lage HDL = risicofactor.

Referentiewaarden (mmol/L & mg/dL)

LDL & Totaalcholesterol

• LDL (slecht): <2,6 mmol/L (100 mg/dL) optimaal; >3,4 (130) verhoogd.
• Totaal: <5,2 mmol/L (200 mg/dL) gewenst, maar scheiding HDL/LDL is informatiever.

Risicofactoren hartziektes

Naast laag HDL/hoge LDL: roken, hypertensie, diabetes, obesitas, beweegarm, familieleeftijd, leeftijd, man geslacht.

HDL Verhogen (Leefstijl)

• Aërobe beweging (150 min/week matig).
• Gezonde vetten: olie, noten, vette vis, avocado (enkelvoudig onverzadigd/omega-3).
• Roken stoppen (grootste HDL-verlager).
• Matige alcohol (optioneel, max 1 eenheid/vrouw, 2/man/dag) – controversieel.
• Gewichtsverlies bij overgewicht.

Medicamenteus

Statines verhogen HDL licht. Fibraten, niacine (vit B3) sterker, maar bijwerkingen. Nieuwere CETP-remmers (evacetrapib, anacetrapib) verhoogden HDL maar verlaagden niet CV-risico → HDL is marker, niet noodzakelijk causaal.

Conclusie

HDL is een sterke, independene risicomarker. Focus op leefstijl voor optimale HDL; medicatie primair gericht op LDL-verlaging.