Elektrolyten: geladen deeltjes die leven mogelijk maken

Natrium, kalium, chloride, bicarbonaat, calcium, magnesium, fosfaat, waterstof. Ze regelen vochtverdeling, zenuwgeleiding, spiercontractie, pH, celdeling.

Waterhuishouding & elektrolyten

• Water volgt elektrolyten (osmose).
• Na⁺ extracellulair → trekt water in vaten/interstitium.
• K⁺ intracellulair → houdt celvolume.
• Onevenwichtigheid → cellen opzwellen (hyponatriëmie) of krimpen (hypernatriëmie) → gevaarlijk voor hersenen.

Belangrijkste elektrolyten & functies

Elektrolyt	Hoofdlocatie	Belangrijkste functies	Referentie-inname (19-50 jr)
Natrium (Na⁺)	Extracellulair	Vochtvolume, zenuw/spier, zuur-base	1500 mg/dag (AI)
Kalium (K⁺)	Intracellulair	Vocht/elektrolytbalans, zenuw/spier, hartslag, bloeddruk	4700 mg/dag (AI)
Chloride (Cl⁻)	Extracellulair	Vochtbalans met Na⁺, maagzuur (HCl)	2300 mg/dag (AI)
Bicarbonaat (HCO₃⁻)	Beide	pH-buffer (neutraliseert H⁺)	Geen AI vastgesteld
Calcium (Ca²⁺)	Bot (99%), ECF/ICF	Bot, spier, zenuw, stolling, hormoonvrijgave	1000-1200 mg/dag (RDA)
Magnesium (Mg²⁺)	Bot, ICF	Eiwitsynthese, spier/zenuw, energie, bot	310-420 mg/dag (RDA)

Oorzaken van onevenwichtigheid

• Nierfalen, endocriene ziekten (bijnierschors, schildklier, hypofyse, bijschildklier).
• Ondervoeding, malabsorptie, eetstoornissen.
• Diarree, braken, koorts, diuretica, zwaar zweet.

Gevolgen van extreme onevenwichtigheden

• Neurologisch: verwarring, krampen, coma.
• Cardiaal: aritmieën, hartstilstand.
• Spieren: zwakte, tetanie, rabdomyolyse.

Behandeling

Orale of IV-suppletie afhankelijk van ernst en oorzaak. **Altijd onder medisch toezicht.**