Genitale wratten (condylomata acuminata) worden veroorzaakt door HPV (voornamelijk typen 6 & 11 – laag risico). Naast cosmetisch ongemak veroorzaken ze vaak jeuk, brandend gevoel, irritatie. Behandeling van de wratten is de enige fundamentele oplossing; symptomatische verlichting is tussentijds.
Medische behandeling (eerste keus)
- Topicaal (thuis): Imiquimod 5% crème (3x/week, 16 weken), podofilox 0,5% gel (2x/dag, 3 dagen op/4 uit), sinecatechines 15% zalf (3x/dag, 16 weken)
- Klinisch: Cryotherapie (vloeibare stikstof), electrocauterisatie, chirurgische excisie, laser (CO₂/ER:YAG)
- Behandeling verkleint wratten, verlaagt virale load, vermindert symptomen – maar HPV blijft in weefsel (latent)
Symptomatische jeukverlichting
- Koude compressen: Schoon doekje + ijskoud water, 10–15 min, herhaald. Verlaagt inflammatie & jeuk
- Vrij verkrijgbaar (na artsadvies):
- Cetirizine/loratadine 10 mg 1x/dag (systemisch antihistaminicum)
- Calamine lotion (koelend, afdrogend)
- Hydrocortison 1% crème (max 1 week, dunne laag) – niet op slijmvliezen
- Kool & droog houden: Katoenen ondergoed, losse kleding, geen synthetische stoffen. Vocht verergerd jeuk
- Zoutcompress: 1 tl zout op 250 ml water, compres 10 min – osmotisch effect, vermindert oedeem/jeuk
Hygiëne & preventie
- Was handen na aanraking wratten
- Geen handdoeken, waslappens, kleding delen
- Condoom gebruik vermindert transmissie (maar dekt niet alle besmette huid)
- HPV-vaccinatie (Gardasil-9): beschermt tegen typen 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 – ideaal vóór seksuele debut, maar ook waardevol later
Waarschuwingen
- Geen zelfexcisie, verbranden, zuur – littekens, infectie, verspreiding
- Bij twijfel over diagnose (mol, condyloma latum syfilis, kanker): dermatoloog/venereoloog
- Zwanger: behandeling anders (geen podofilox, sinecatechines) – gynaecoloog regelen
HPV is heel gemeen (80% ooit geïnfecteerd). Wratten zijn vervelend, maar behandelbaar. Jeuk managen, wratten behandelen, vaccineren.
