Oorpijn (otalgie) bij volwassenen: een overzicht
Oorpijn kan ontstaan door problemen in het oor zelf (primaire otalgie) of door aandoeningen elders die pijn doorstralen naar het oor (secundaire/gerelateerde otalgie). De zenuwvezels die het oor innerveren (n. vestibulocochlearis, n. trigeminus, n. facialis, n. glossopharyngeus, n. vagus) delen banen met tandheelkunde, kaak, keel, nek en borstkas.
Primaire oorzaken (probleem IN het oor)
- Otitis externa (zwimmersoor): infectie van het gehoorgang, pijn bij aanraak oor, jeuk, afscheiding.
- Otitis media (middeloroorontsteking): pijn, gehoorverlies, koorts, trommelvliesperforatie → oordroon.
- Oorsmeerprop: druk, gehoorverlies, tinteluis.
- Barotrauma: drukverschil vliegen/duiken → pijn, gehoorverlies.
- Trommelvliesperforatie: plotselinge pijn, bloed/vocht, gehoorverlies.
- Cholesteatoom / tumoren: zeldzaam, progressief gehoorverlies, duizeligheid.
Secundaire oorzaken (pijn DOORSTRAALING naar oor)
- Tandheelkundig: karies, absces, wortelkanalinfectie, wijsheidstandproblemen, bruxisme (knarsen).
- TMJ (temporomandibulaire gewrichtstoornis): kaakklappen, pijn kauwen, hoofdpijn, oorvolgevoel.
- Keelontsteking / tonsillitis / peritonsillaire absces: slijpijn uittrekkend naar oor (n. glossopharyngeus).
- Sinusitis (sfenoïdal/ethmoïdal): druk achter ogen, nasaal, kan naar oor stralen.
- Halswirbelsäule (cervicale spondylose, whiplash): n. C2-C3 afferenten convergeren met trigeminus.
- Neuralgieën: trigeminusneuralgie, glossopharyngeus neuralgie, geniculaatganglion neuralgie (Ramsay Hunt).
- Borstkaspathologie: angina pectoris, longembolie, aorta-aneurysma (zeldzaam, via n. vagus).
Wanneer direct naar de huisarts / spoed?
- Pijn + hoge koorts, stijf nek, verwardheid (meningisme).
- Pijn na hoofdletsel (basilaire fractuur).
- Plotseling gehoorverlies + duizeligheid (labyrintitis/vestibulaire neuritis).
- Gezichtsverlamming (Bell's palsy / Ramsay Hunt).
- Zwepen/zwelling achter oor (mastoïditis).
- Pijn die niet reageert op analgesica na 48 uur.
Diagnostiek
- Otoscopie (gehoorgang, trommelvlies).
- Gehoortest (audiogram, tympanometrie).
- Tandheelkundig onderzoek (bij verdenking).
- Beeldvorming (CT/MR) bij atypische/therapieresistente klachten.
Behandeling: gericht op oorzaak
- Otitis externa: oordruppels (antibiotica/steroïde), zuiveren.
- Otitis media: pijnstillers, watchful waiting of antibiotica (richtlijnen).
- TMJ: bijt, fysio, NSAID's, stressmanagement.
- Tandheelkundig: vullen, wortelkanal, extractie.
- Neuralgieën: carbamazepine, gabapentine, microvasculaire decompressie.
Oorpijn is vaak niet gevaarlijk, maar kan een teken zijn van een aandoening die behandeling vereist. Neem het niet op de lichte schouder, laat het onderzoeken.
