Perifere neuropathie is een stoornis van de zenuwgeleiding tussen hersenen/ruggenmerg en de ledematen. Symptomen: pijn, tinteling, gevoelsverlies, spierzwakte, coördinatieproblemen. Een veelvoorkomende oorzaak is vitamine B12-tekort.

Typen neuropathie

• Mononeuropathie: één zenuwgroep (bijv. carpaaltunnelsyndroom, peroneusparese). Meestal door trauma of druk.
• Polyneuropathie: meerdere zenuwen, symmetrisch (handen en voeten). Oorzaken: slechte voeding, nierfalen, toxines, B12-tekort.

Vitamine B12-tekort: oorzaken en gevolgen

B12 is essentieel voor zenuwgezondheid, rode bloedcellen en DNA-synthese. Tekort ontstaat door:

• Strikt vegetarisch/veganistisch dieet (geen dierlijke producten).
• Auto-immuunziektes, Crohn, HIV, gastritis, malabsorptie, MS.

Zelfs een mild tekort kan hersen- en zenuwfunctie aantasten; onbehandeld leidt het tot blijvende schade.

Symptomen herkennen

Meestal begint in handen/voeten (langste zenuwen), symmetrisch. Brandend, tintelend, gevoelloos, pijn, zwakte, spierkrampen, verlies van spiermassa en controle. Gevaar: geen waarschuwingspijn meer voelen → ongevallen.

Behandeling

Symptomatisch: antiepileptica, antidepressiva, lidocaine-plasters, pijnstillers.
Oorzaakgericht (bij B12-tekort):

• B12-injecties (snelste opname, bij malabsorptie).
• Orale hoge-dosis B12 (1000-2000 µg/dag) kan ook effectief zijn.
• Dieet: meer vis, vlees, zuivel, eieren, gevogelte, B12-verrijkte producten.

Vroegtijdige behandeling kan zenuwschade herstellen en regeneratie stimuleren.