Uitgedroogdheid verstoort het elektrolytevenwicht. In tegenstelling tot natrium en kalium (dalen), kan de serumcalciumconcentratie stijgen door het verlies van vloeistof (hemoconcentratie) – niet omdat er meer calcium is, maar omdat het in minder vloeistof opgelost is. Dit heet hypercalciëmie.

Symptomen (afhankelijk van mate)

• Mild: Vaak asymptomatisch.
• Matig/ernstig: Misselijkheid, braken, eetlustverlies, obstipatie, buikpijn, extreme dorst (overlap met uitgedroogdheid), vermoeidheid, lethargie, spierzwakte, gewrichtspijn, verwarring.

Pathofysiologie

Normaal reguleert calcitonine (schildklier) calcium door botafgifte te remmen. Maar bij uitgedroogdheid is het probleem concentratieverhoging door vochtverlies, niet verhoogde calciumafgifte. Calcitonine lost dit niet op. Medische interventie nodig.

Behandeling

• Doel: Rehydratie → normaliseren serumcalcium.
• Milde gevallen: Orale rehydratie (water, ORS) kan voldoende zijn.
• Matig/ernstig: Intraveneuze vloeistoftoediening (0,9% NaCl) – vaak ziekenhuisopname. Corrigeert vochtgehalte, stimuleert urinecalciumuitscheiding.
• Onderliggende oorzaak behandelen: Braken/diarree stoppen, medicijnen herzien (thiaziden, vitamine D, lithium).

Preventie: hydratiestrategieën

• Gezonden: dorst als gids is meestal voldoende.
• Sporters/zieken: niet op dorst wachten. Drink voor, tijdens, na inspanning.
• Bij ziekte met braken/diarree/koorts: vochtinname verhogen, ORS overwegen.
• Ouderen: dorstgevoel afgenomen → vast drinkschema (bijv. 8x/dag glas water).
• Medicijnen die uitgedroogdheid bevorderen (diuretica, laxantia): extra alert.

Complicaties bij onbehandelde hypercalciëmie

• Nierstenen, nierschade, nierfalen.
• Dementie, cognitieve achteruitgang.
• Cardiale aritmieën.
• Pancratitis, peptische ulceren.

Uitgedroogdheid is een veelvoorkomende, wel voorkombare oorzaak van hypercalciëmie. Goede hydratatie is de sleutel – zowel voor preventie als behandeling.