Vitamine D is vetoplosbaar. Zonder vet in de darmen geen opname. Vet in de ontlasting (steatorroe) is dus een rood vlag voor malabsorptie van alle vetoplosbare vitamines (A, D, E, K) – met vitamine D-tekort als gevolg.

Oorzaken van vetmalabsorptie

• Kortedarmsyndroom: resectie >100 cm ileum → galzuurmalabsorptie → vetmalabsorptie.
• Pancreasenzymtekort (lipase): cystische fibrose, chronische pancreatitis → geen vetvertering.
• Congenitale lipasedeficiëntie: zeldzaam, baby's met vette, stinkende ontlasting; later voldoende lipase, maar vit D-tekort blijft risico.

Gevolgen vitamine D-tekort

Langdurige vette diarree, botpijn, fracturen (osteomalacie/rachitis), spierzwakte. Calcium en fosfor worden niet opgenomen → botten demineraliseren.

Diagnose & behandeling

Stikstofbalans, fecale vetbepaling, vitamine D (25-OH) in bloed. Behandeling: oorzaak oplossen (enzyme supplementatie, galzuurresines), vitamine D supplementatie (vaak hoge doses onder toezicht), dieetadvies (MCT-vetten).