Coeliakie en malabsorptie

Auto-immuunreactie op gluten (tarwe, gerst, rogge) → schade aan darmvilli → slechte opname van vitamines/mineralen.

Vitamine D, magnesium, calcium

Vaak tekort → verergerde calciummalabsorptie → lage botdichtheid, osteoporose. Symptomen: spierzwakte, botpijn, zachte botten, rachitis. Vitamine D-tekort verhoogt psoriasisrisico (J Clin Gastroenterol, 2013). Magnesiumtekort veelvoorkomend. Laag calcium → botreservoir uitputting, osteoporose, stuiptrekkingen, paresthesieën.

Foliumzuur (B9)

Opname in twaalfvingerige darm → tekort bij coeliakie. Symptomen: prikkelbaarheid, vergeetachtigheid, neurologische defecten, anemie, GI-klachten, depressie.

Vitamine B12

Opname in ileum (laatste deel dunne darm) → tekort bij ernstige coeliakie. Gevolgen: anemie, perifere neuropathie, evenwichtsstoornissen, dementie.

Vetoplosbare vitamines A, E, K

Opname in bovenste darm → tekort bij villusschade.
A: anemie, nachtblindheid, groei/voortplantingsproblemen.
E: neurologische problemen.
K: stollingsstoornissen, onverklaarde bloedingen = belangrijk teken coeliakie (J Gen Intern Med).

Behandeling

Strikte glutenvrije dieet herstelt villi → normaliseert opname. Supplementatie (onder arts) tijdelijk nodig.