Een vernevelaar (nebulizer) levert medicijn als mist diep in de longen. Bij cystic fibrosis, COPD, astma of bronchiectasieën kan de oplossing te zout/zur zijn – dan moet je het verdunnen met isotone zoutoplossing (0,9% NaCl, fysiologisch serum). Je kunt het zelf maken – mits steriel.

Recept (isotoon: 0,9% NaCl = 9 g NaCl per liter water)

• Water: 1 liter (1000 ml) gedestilleerd of gedemineraliseerd water. Geen kraanwater (bacteriën, mineralen, chloor).
• Zout: 9 gram zuiver natriumchloride (keukenzout zonder jodium/anti-klontermiddel, of apotheekzout). Afmeten met keukenweegschaal (0,1g nauwkeurigheid).

Kleinere hoeveelheid: 0,9 g op 100 ml, 4,5 g op 500 ml.

Steriele bereiding (noodzakelijk voor verneveling!)

1. Materialen steriliseren: Pan + deksel + lepel + meetbeker + bewaarflesjes: 10 minuten koken in water OF autoclaven OF 70% alcohol afwassen + drogen op schone doek.
2. Handen wassen + desinfecteren (alcoholgel). Handschoenen aan (steriel of schoon).
3. Water koken: Water in pan, deksel op, 5 minuten koken. Doodt bacteriën/sporen.
4. Afkoelen: Pan van vuur, deksel op, laten afkoelen tot kamertemperatuur (< 25°C).
5. Zout oplossen: Zout in gekoeld water roeren tot volledig opgelost (geen kristallen meer).
6. Direct gebruiken OF vullen: In gesteriliseerde flessen (bruin glas of PP/PE kunststof), dicht sluiten, etiketten (datum, "0,9% NaCl, steriel, voor vernevelaar").
7. Bewaren: Koelkast (2-8°C). Houdbaar: max 48 uur. Daarna: weggooien. Geen vrieskast.

Waarom steriel?

Verneveling brengt vloeistof diep in longen (alveolen). Bacteriën daar = levensbedreigende pneumonie (vooral bij CF/COPD/geïmmundeerden). Kraanwater bevat Pseudomonas, Legionella, Aspergillus – dodelijk in kwetsbare longen.

Alternatieven (veiliger/makkelijker)

• Klaar fysiologisch serum (ampoules/flessen): Apotheek/drogist. Steriel, betaalbaar, lang houdbaar. Aanbevolen keuze.
• Zouttabletten voor vernevelaar: Opgelost in gedestilleerd water (nog steeds steriel risico).
• Voorgedefinieerde vernevelingsvloeistoffen (bijv. Hyperton 3%, 6%, 7%): Alleen op recept/artsadvies.

Waarschuwingen

• Nooit kraanwater, gefilterd water, bronwater, mineraalwater gebruiken.
• Nooit zout toevoegen aan medicijn in vernevelaarkopje – maak aparte oplossing.
• Concentratie controleren: te hoog (hypertoon) → bronchospasme, pijn. Te laag (hypotoon) → oedeem.
• Arts/longverpleegkundige/apotheker raadplegen voor jouw specifieke situatie.

Zelf maken kan, maar vereist discipline, hygiëne, precisie. Voor dagelijks gebruik: koop steriele ampoules. Je longen verdienen de beste kwaliteit.