ADHD ontstaat door een mix van genetica (70-80%) en omgeving. Geen enkel gen is beslissend; genetische therapie is ver weg. Wel zijn er omgevingsfactoren die je *wel* kunt beïnvloeden.

Vóór & rond de geboorte

• Hersenschade (voor/na geboorte)
• Vroeggeboorte, laag geboortegewicht
• Alcohol/roken in zwangerschap

Na de geboorte

• Gebootstrauma, aanvallenen, hersenletsels
• Pesticiden: kinderen met hoge waarden in bloed → 2x meer ADHD. Biologisch eten ↓ pesticiden 80%
• Loodbelasting
• Psychologische stress, mishandeling, opvoedingsproblemen (overlap met PTSS)

Hoe ADHD de hersenen beïnvloedt

• Frontale kwab (executieve functies: plannen, remmen, 'baas') ontwikkelt langzamer, holelt later op
• Neurotransmitters dopamine & noradrenaline: functie verminderd → medicaties verhogen beschikbaarheid
• Maar: neurotransmitters zijn *variabel* – dieet, beweging, succes, psychologie beïnvloeden ze ook

Preventie & niet-medicamenteuze interventies

Volledige preventie is onmogelijk (veel factoren onbekend/onvermijdelijk). Wel helpen:

• Gecompliceerde zwangerschappen/geboortes vermijden
• Pesticiden/zware metalen beperken (biologisch eten)
• Stress bij baby's/jonge kinderen minimaliseren
• Gedragsinterventies (beloning/straf, omgevingsaanpassing, organisatiestrategieën)
• Psychotherapie (sociale vaardigheden, gedragscontrole)

Deze interventies geven soms dramatische, soms bescheiden maar significante verbetering.