Synarthrosen zijn gewrichten zonder beweging (bewegingsgraad 0). Ze bieden stabiliteit en bescherming. In het menselijk lichaam zijn er drie typen, allemaal vezelachtig of kraakbeenachtig verbonden.

De drie typen

1. Gomphosis (peggewricht)

• Enig voorbeeld: tand in tand alveolus (tandvas)
• Verbinding: periodontale ligamenten (vezels van cementum → alveolair bot)
• Functie: tand vast houwen, slijtage absorberen, proprioceptie
• Klinisch: orthodontie kan tand verplaatsen (beugels); trauma kan tand luxeren/avulseren

2. Sutura (hechting)

• Locatie: schedel (bevangen botten)
• Verbinding: vezelachtig bindweefsel (suturaal ligament)
• Belangrijke hechten:
  • Sutura coronalis (frontale + parietale botten)
  • Sutura sagittalis (2 parietale botten)
  • Sutura lambdoidea (occipitale + parietale)
  • Sutura squamosa (temporale + parietale)
• Ontwikkeling: bij geboorte wijd open (fontanellen) → groei hersenen → ossificeren tot ~2e levensjaar (posterieure fontanelle) tot volwassenheid (volledige fusie)
• Klinisch: craniosynostose (vroegtijdige fusie) → schedelvormafwijking, verhoogde IC-druk → operatie nodig

3. Synchondrose (kraakbeengewricht)

• Verbinding: hyalien kraakbeen tussen 2 botten
• Meest talrijk type synarthrose
• Voorbeelden:
  • Costaal gewricht (rib - sternum via costale kraakbeen) – eerste rib is synchondrose, 2-7 zijn synoviale gewrichten
  • Epiphyse plaat (groeiplaat) in lange botten (tibia, femur, radius) – ossificeert na puberteit
  • Sphenobasi-synchondrose (sphenoid - occipitaal) – ossificeert ~25e levensjaar
  • Manubriosternale verbinding
  • Pubic symphysis (fibrocartilagineus, amphiarthose – lichte beweging mogelijk)
  • Distale tibiofibulaire syndesmose (vezels + kraakbeen)
• Klinisch: epiphyseplaatletsels (Salter-Harris) bij kinderen → groeistoornissen; costochondritis (pijn 2-7e rib-kraakbeen)

Vergelijking met beweeglijke gewrichten

Kenmerk	Synarthrose	Diarthose (vrij beweeglijk)
Beweging	Geen	Vrij (scharnier, bal, zadel, ellips, draai, vlak)
Verbinding	Vezels/kraakbeen	Gewrichtskapsel, synovia, kraakbeenoppervlakken
Voorbeeld	Sutura, tand, epifyse plaat	Knie, schouder, elleboog

Synarthrosen zijn essentieel voor structurele integriteit en ontwikkeling. Pathologie (trauma, infectie, afwijkende ossificatie) heeft grote functionele gevolgen.