Wat is de Snellen-kaart?
De Snellen-kaart (ontworpen 1862 door Herman Snellen) is de klassieke oogtest met letters van afnemende grootte. Het meet visus (scherpzicht) op standaardafstand (6 meter / 20 voet). Het is een screeningsinstrument, geen vervanging voor volledig oogonderzoek (breking, oogdruk, netvlies, veld).
Hoe je de test correct uitvoert
Benodigdheden
- Geldige Snellen-kaart (met letters E, of cijfers, of symbolen voor analfabeten/kinderen)
- Meetlint (6 meter / 20 voet)
- Goed verlichte kamer (≥300 lux, geen glans op kaart)
- Occluder (handpalm of kaartje – geen druk uitoefenen op oog)
- Schrijfmateriaal voor notities
Stapsgewijze procedure
- Opstelling: Kaart op ooghoogte (zittend), 6 meter afstand gemeten vanaf voorhoofd.
- Eerst rechteroog: Linkerooc occluderen. Lees regels van boven naar beneden. Laatste regel met alle letters correct = visus die oog.
- Dan linkeroog: Dezelfde procedure.
- Beide ogen: Optioneel, voor binoculair visus.
- Noteren: Breuk links van regel (bijv. 6/6, 6/12, 6/60) of decimaal (1,0, 0,5, 0,1).
Resultaten interpreteren
| Snellen breuk (6m) | Decimaal | Betekenis |
|---|
| 6/6 (20/20) | 1,0 | Normaal scherpzicht |
| 6/9 (20/30) | 0,67 | Lichte vermindering |
| 6/12 (20/40) | 0,5 | Grens rijbewijs (NL: 0,5 beide ogen, 0,2 slechtste oog) |
| 6/18 (20/60) | 0,33 | Matig verminderd |
| 6/60 (20/200) | 0,1 | Ernsig verminderd (juridisch blind als beste oog ≤0,1 met correctie) |
Limitaties van de Snellen-test
- ❌ Meet GEEN: contrastgevoeligheid, gezichtsveld, kleurenzien, dieptezin, oogdruk, netvliespathologie
- ❌ Detecteert GEEN: vroege glaucoma, maculadegeneratie, diabetische retinopathie, kataract (voor visusdaling)
- ❌ Kinderen <4 jaar: geen betrouwbare resultaten (gebruik LEA symbolen, Cardiff kaarten)
- ❌ Herinneringseffect: patiënten leren de letters uit het hoofd
Wanneer naar de oogarts/optometrist?
- Visus <0,8 (6/7,5) of verschil >0,2 tussen ogen
- Klachten: hoofdpijn, oogpijn, dubbelzien, flitsen, vliegen, zichtverlies
- Risicofactoren: diabetes, hypertensie, glaucom in familie, >40 jaar, hoge myopie
- Rijbewijsaanvraag/verlenging (verplicht keuring)
Digitale alternatieven
- Apps/websites met Snellen-kaarten: alleen indicatief, schermresolutie/afstand/verlichting gestandaardiseerd?
- Online visustests zijn geen medisch gevalideerde instrumenten
Conclusie: De Snellen-kaart is een handig, goedkoop hulpmiddel voor ruime orientatie op scherpzicht. Maar: een goed visus garandeert geen gezonde ogen. Regelmatig volledig oogonderzoek blijft essentieel.
Gezondheid en Ziekte © https://www.gezond.win
