Een UTI (vaak E. coli) geeft brandend plassen, frequente drang, kleine hoeveelheden, troebel/bloedige urine, onderbuikpijn. Vroegtijdig ingrijpen kan voorkomen dat de infectie naar de nieren stijgt (pyelonephritis).

Directe maatregelen (eerste 24-48u)

1. Symptoomverlichting (niet curatief)

• Fenazopyridine (OTC in sommige landen, NL: niet OTC – via huisarts): verdooft blaasmucosa, pijnlinderend. Geeft oranje/rode urine. Max 2 dagen.
• Paracetamol 1g 4x/dag voor pijn/koorts

2. Intensieve hydratatie

• 2-3L water/dag (verdeeld) – spoelt bacteriën uit
• Cranberrysap (ongezoet!) of cranberrycapsules: proanthocyanidine voorkomen hechting E. coli aan blaaswand
• Bosbessensap: vergelijkbaar effect
• Vermijd: alcohol, koffie, citrus, zoetedranken (irriteren blaas)

3. Bladdiscipline

• Plassen bij eerste drang – 'vasthouden' vergroot bacteriegroei
• Volledig laten lopen, ontspannen
• Na seks altijd plassen (spoelt bacteriën uit)

4. Hygiëne & kleding

• Wassen met lauwwarm water, geen zeep/intieme waslotion
• Katoenen ondergoed, geen strakke broeken/leggings
• Geen bubbelbad, hygiënische inleg, tampons bij acute UTI

5. Natuurlijke supplementen (bewijsmatig gemengd)

• Cranberry-extract (36mg PAC/dag)
• D-mannose (2g 3x/dag) – blokkeert E. coli hechting
• Knoflookextract (allicine) – antimicrobieel
• Probiotica (Lactobacillus rhamnosus GR-1, reuteri RC-14) – herstelt flora

Wanneer ABSOLUUT arts (binnen 24u)

• Koorts >38°C, koude rillingen, flankpijn (nieren!)
• Zwangerschap
• Diabetes, immuunsuppressie, nierziekte, katheter
• Mannen (UTI bij man = altijd afklaren)
• Kinderen
• Symptomen >48u ondanks maatregelen
• Terugkerende UTI (>3/jaar of >2/6 maanden)

Waarschuwing

Cranberry mag niet gecombineerd worden met warfarine (bloeddunner) – interactierisico. Bij twijfel: apotheker/arts.

Zelfzorg is ergänzing, geen vervanging van antibiotica bij bewijsbare infectie. Arts beslist over noodzaak antibiotica na urinecultuur.