De lever filtert bloed, verwerkt medicijnen, bewaart suiker, reguleert stolling, produceert enzymen. Schade (ontsteking, infectie, blokkering) → enzymen lekken in bloed. Levertumor (hepatocellulair carcinoom) beschadigt gezonde cellen → verhoogde enzymen.

Vroege detectie: cruciaal

Leverkanker minder in VS, wel wereldwijd top (Mayo Clinic). Vroege stadia: geen symptomen. Leverfunctietest (4 enzymen) onthult schade. Verhoogd 1 of meer = mogelijke leverschade door kanker.

De 4 sleutelenzymen

• ALP (alkalische fosfatase)
• ALT (alanine-aminotransferase)
• AST (aspartaat-aminotransferase)
• LDH (lactaatdehydrogenase)

Patroon van verhogingen helpt oorzaak differentieren (Lab Tests Online).

Specifieke patronen

• Scherpe ALP-stijging: tumor blokkeert galwegen (hoge ALC in galwegcellen).
• Matige ALT/AST-stijging: cirrose (littekenweefsel door ontsteking) OF sommige leverkankers.

Symptomen: vaak laat en aspecifiek

Onverklaarbaar gewichtsverlies (onvoldoende gal → slechte vetverteering), misselijkheid, braken, eetlustverlies. Pijn bovenbuik, opgezette buik, zwakte, vermoeidheid, vergrote lever. Geelzucht (bilirubine-ophoping door verlies filterfunctie).

Diagnose: puzzelstukken samenvoegen

Symptomen + enzympatroon + imaging + biopsi = diagnose/uitsluiting leverkanker. Vroege detectie redt levens.