Probiotica worden algemeen beschouwd als veilig, maar ze zijn niet vrij van risico's. Naast de bekende milde klachten (opblazen, wind) zijn er zeldzame maar ernstige bijwerkingen gerapporteerd, met name bij kwetsbare groepen.

Infectierisico en sepsis

Volgens het American Journal of Clinical Nutrition (AJCN) is het grootste risico de kans op bacteriëme of sepsis. Sommige probiotische stammen zijn geselecteerd op sterke hechting aan de darmwand, wat de kans op translocatie (doordringen van de darmbarrière) en virulentie kan verhogen. MedlinePlus waarschuwt dat mensen met ernstig verzwakte immuniteit (bijv. na chemotherapie, bij HIV, na orgaantransplantatie) ernstige infecties kunnen oplopen. Het British Medical Journal beschrijft gevallen van Lactobacillus-bacteriëmie, onder andere bij een 74-jarige vrouw met leverabcessen na 4 maanden probiotica-gebruik en een 67-jarige man na tandextractie. Meest gevallen betreffen ouderen of zuigelingen.

Immuun- en stofwisselingsveranderingen

Langdurige manipulatie van de darmflora kan de ontwikkeling van het immuunsysteem beïnvloeden, vooral bij pasgeborenen en zwangere vrouwen. De darmmicrobiota speelt een sleutelrol in de maturatie van lymfoïde weefsels in de buik. Daarnaast beïnvloeden darmbacteriën glucoseregulatie, lipidenmetabolisme en verteering van complexe koolhydraten. Ongecontroleerde veranderingen hierin kunnen nadelige metabole effecten hebben.

Antibioticaresistentie

• Drugs.com rapporteert antibioticaresistentie bij Lactobacillus in Europa.
• Clinical Infectious Diseases stelt dat veel lactobacillen van nature resistent zijn tegen vancomycine.
• Een studie in Biomedical and Environmental Sciences vond resistentie tegen ciprofloxacine, amikacine en gentamycine in diverse probiotische stammen.

Dit roept op voor strengere regulering en richtlijnen voor probiotica in voeding en supplementen.

Overige bijwerkingen

Buikpijn, wind, medicijninteracties, en in uitzonderlijke gevallen neurologische klachten of endocarditis (hartklapinfectie) door bacteriëmie.

Conclusie

Voor gezonde volwassenen is het risico op ernstige bijwerkingen zeer klein. Bij immuungecompromitteerden, zuigelingen, zwangere vrouwen en ernstig zieken is voorzichtigheid geboden. Raadpleeg altijd een arts voordat u probiotica gebruikt als u tot een risicogroep behoort.