Cafeïne is 's werelds meest gebruikte geneesmiddel. Als stimulans verhoogt het alertheid en energie, vermindert vermoeidheid – maar de positieve effecten gaan gepaard met negatieve kanten. Cafeïne vindt u in drankjes, workout-supplementen, medicijnen en concentrerende tabletten.

Alertheid

Het Coffee Science Information Centre rapporteert dat 100-200 mg mentale alertheid en taakuitvoering verbetert. Zware gebruikers rapporteren geen hogere alertheid dan niet-gebruikers – waarschijnlijk door tolerantie (ze hebben meer nodig voor hetzelfde effect).

Angst

Boven 300 mg kan angst verhogen, hoewel cafeïne bij sommigen angst kan verlagen. Gevoeligheid is individuëel; het exacte mechanisme onduidelijk. Alle weefsels nemen cafeïne op, wat isolatie van effecten bemoeilijkt (Griffith & Mumford).

Slaap

Chronische gebruikers lijden minder aan slaapstoornissen. Lichte drinkers ervaren grotere verstoring. Vrouwen zijn gevoeliger dan mannen. Halfwaardetijd: 3-4 uur; bij zwangere vrouwen en pilgebruiksters tot 12 uur (langzamere metabolisatie). Deze groepen moeten cafeïne vermijden voor betere slaap.

Tolerantie en ontwenning

Het zenuwstelsel past zich aan: voor hetzelfde effect moet de dosis omhoog. Bodybuilders ervaren euforie bij eerste dosis, niet herhaalbaar zonder dosisverhoging of pauze. Ontwenningsverschijnselen (hoofdpijn, agitatie, slaperigheid) zijn kortdurend (dagen) maar kunnen terugval naar gebruik dwingend maken.