Elektrolytonbalans: te hoog of te laag

Niveaus veranderen door inname, verlies (zweet, urine, GI) of vochtverschuivingen. Natrium, kalium, calcium geven meest klachten.

Natrium (Na⁺)

• Hyponatriëmie (laag): verminderde inname, overmatig water, SIADH, diuretica, hart/nierfalen. → Lethargie, verwarring, krampen, coma, dood.
• Hypernatriëmie (hoog): waterverlies, diabetes insipidus, zoute infusies. → Verwardheid, spiertrekkingen, krampen, dood.
• **Snelle correctie van beide is gevaarlijk** (hersenodem / myelinolyse).

Kalium (K⁺)

• Hypokaliëmie (laag): braken, diarree, diuretica, laetril, alkalose. → Zwakte, krampen, aritmieën, ileus.
• Hyperkaliëmie (hoog): nierfalen, ACE-remmers, kaliumsparende diuretica, hemolyse, azidose. → **Levensbedreigende aritmieën** (piek T, QRS-verwijding, asystolie).

Calcium (Ca²⁺)

• Hypocalciëmie: hypoparathyreoidisme, vitamine D-tekort, nierfalen, pancreatitie. → Tetanie (Trousseau/Chvostek), paresthesieën, krampen, verwarring.
• Hypercalciëmie: hyperparathyreoidisme, maligniteit (botmetastasen), vitamine D-overdosis, thiaziden, immobilisatie. → Polyurie, polydipsie, misselijkheid, obstipatie, verwarring, nierstenen, aritmieën.

Overige elektrolyten

• Magnesium: hypo → neuromusculaire irritabiliteit, aritmieën; hyper → zwakte, reflexverlies, apnee (bij nierfalen).
• Fosfaat: hypo → zwakte, botpijn, hemolyse; hyper → hypocalciëmie, vasculaire kalking.
• Bicarbonaat/pH: metabolische azidose/alkalose beïnvloedt alle elektrolyten.

Conclusie

Elektrolytonbalansen zijn **medische noodgevallen** bij extreme waarden. Preventie: gevarieerd dieet, adequaat drinken, medicijncontrole, nierfunctiemonitoring.