De kracht van de theeblad: polyfenolen en catechinen

Groene thee is rijk aan polyfenolen (30-40% van drooggewicht), waarvan catechinen de belangrijkste zijn. Epigallocatechinegallaat (EGCG) is de meest abundante en best bestudeerde catechine. Daarnaast: cafeïne, theanine, vitamines (B, C, E), mineralen.

1. Gewichtsbeheer

Meta-analyses tonen een licht, maar significant effect: ~1-2 kg extra gewichtsverlies over 12 weken bij gecombineerd dieet/beweging. Mechanisme: EGCG + cafeïne → verhoogde thermogenese, vetoxidatie, insulinegevoeligheid. Dosis in studies: 400-600 mg EGCG/dag + 200-300 mg cafeïne (equiv. ~4-6 kopjes sterke thee of geconcentreerd extract).

2. Kankerpreventie

Epidemiologisch: hoge consumptie geassocieerd met lager risico op maag-, darm-, borst-, prostaat-, blaaskanker. Moleculair: EGCG induceert apoptose, remt angiogenese, moduleert signaalroutes (PI3K/Akt, MAPK). Klinisch (RCT's): bewijs is inconsistent; geen definitieve bewijslast voor preventie bij mensen. NCI voert nog studies uit.

3. Cardiovasculaire gezondheid

• Cholesterol: meta-analyses: -5 tot -10% LDL, geen effect op HDL. 3 kopjes/dag → ~11% lager hartaanvalsrisico (observationeel).
• Bloeddruk: lichte verlaging (2-3 mmHg) systolisch/diastolisch.
• Endotheliale functie: verbeterd door EGCG (NO-productie).
• Atherosclerose: oxidatieve stress en inflammatie verminderd → langzaamere plaquevorming.

4. Ontsteking en auto-immuun

EGCG remt COX-2, prostaglandines, IL-6, TNF-α. Diermodellen van reumatoïde artritis tonen symptoomverlichting. Humane data: beperkt, maar belovend. Nog geen standaardbehandeling.

5. Neurologische bescherming

Dierstudies: bescherming tegen Alzheimer (amyloïde-β aggregatie remming), Parkinson (dopaminerge bescherming), stroke. Humane observationele studies: associatie met lagere cognitieve afname. RCT's lopen.

6. Tandgezondheid

Japanse studie (940 mannen): regelmatige theedrinkers minder tandvleesontsteking. Antimicrobiël effect op orale bacterië (P. gingivalis), anti-inflammatoir.

Samenvattend: wat is bewezen, wat is plausibel?

Effect	Bewijslast	Opmerking
Antioxidant capaciteit (in vitro/ex vivo)	Sterk	Direct meetbaar
Lichte gewichtsverliesondersteuning	Matig (RCT's)	Alleen als adjunct
Cholesterol/BP verlaging	Matig (RCT's/meta)	Klinisch relevant?
Kankerpreventie	Plausibel, niet bewezen	Geen RCT bewijs
Neuroprotectie	Plausibel (dier/data)	Humane RCT's nodig

Veilige inname

2-3 kopjes/dag (240-320 mg polyfenolen) veilig voor meeste volwassenen. Supplementen: artsadvies, levermonitoring bij hoge doses.