Bloedplasma: water + opgeloste stoffen

Na verwijdering cellen (erythrocyten, leucocyten, trombocyten) blijft plasma: ~90% water, 10% opgeloste stoffen (eiwitten, glucose, lipiden, elektrolyten).

Elektrolyten in plasma

• Mineralen als zouten opgelost → ionen (kationen +, anionen -).
• Kationen: **Natrium (Na⁺), Kalium (K⁺), Calcium (Ca²⁺), Magnesium (Mg²⁺)**.
• Anionen: **Chloride (Cl⁻), Bicarbonaat (HCO₃⁻), Fosfaat (HPO₄²⁻), Sulfaten, Eiwitten**.
• Elektrolyten dragen elektrische lading → essentieel voor zenuwgeleiding, spiercontractie, pH.

Meest voorkomende elektrolyt in plasma

Natrium (Na⁺) is de meest voorkomende kation en elektrolyt in plasma.

• Concentratie: **136-145 mmol/L** (referentiewaarde).
• Chloride is meest voorkomende anion (~100-106 mmol/L), iets lager dan Na⁺.

Functies van natrium in plasma

• Hoofdvaste osmotisch actieve deeltje → houdt extracellulair vochtvolume.
• Sensoren in nieren/bloeddrukregisteren → reguleren Na⁺/water uitscheiding (via aldosteron, ADH, ANP).
• Actiepotentiaal zenuwen/spieren: Na⁺-instroom → depolarisatie.

Onevenwichtigheden

• Hypernatriëmie (>145): watertekort, diabetes insipidus, zoutoverdosis → neurologisch (verwardheid, krampen, coma).
• Hyponatriëmie (<136): wateroverload, SIADH, diuretica, hart/nierfalen → oedeem, hersenoedeem, krampen, coma.
• Beide kunnen **dodelijk** zijn indien niet gecorrigeerd.

Conclusie

Natrium is de **meest voorkomende en fysiologisch dominante elektrolyt in plasma**. De strakke regulatie (136-145 mmol/L) is vitale voor overleving. Hydratatie en zoutinname in balans houden is essentieel, vooral bij ziekte en inspanning.