De combinatie bradycardie (<60 slagen/min) + hypertensie (>140/90 mmHg) is paradoxaal (meestal gaat lage pols met lage bloeddruk, hoge pols met hoge bloeddruk), maar treedt op in specifieke pathofysiologische situaties.

Definities

• Bradycardie: hartslag <60 bpm (symptomatisch <50 bpm of met hemodynamische instabiliteit).
• Tachycardie: >100 bpm.
• Normale bloeddruk: 90-140 / 60-90 mmHg (systolisch/diastolisch).

Oorzaken van bradycardie + hypertensie

Verhoogde ICD → baroreceptorreflex → bradycardie + hypertensie + onregelmatige ademhaling.

Hoofdpijn, braken, bewustzijnsverlaging, papilloedeem. Neurochirurgische noodzaak.

Oorzaak	Mechanisme	Kenmerken
Acute myocardinfarct (inferior/posterior)	Ischémie AV-knoop (rechter coronaire/RCX) → blokkade geleiding → bradycardie. Pre-existentie hypertensie → hoge bloeddruk blijft.	Borstpijn, diaphorese, misselijkheid, ECG: ST-stijging II, III, aVF ± V4R.
Ziek sinus syndroom (SSS)	Dysfunctie sinus-knoop → bradycardie, tachycardie, brady-tachy syndroom. Bij pre-existente hypertensie → combinatie.	Duizeligheid, syncope, vermoeidheid, palpitaties. ECG: sinusbradycardie, sinusarrest, AF.
Atriale fibrillatie (AF) met lage ventrikelresponse	Chaotische atriale activiteit → AV-knoop filtert → lage frequentie. Hypertensie = vaak onderliggend.	Onregelmatige pols, dyspneu, vermoeidheid. ECG: absolute onregelmatigheid, geen P-golven.
Medicamenteus (β-blokkers, Ca-antagonisten non-DHP, digoxine, clonidine, α2-agonisten)	Negatieve chronotropie + vasodilatatie/centrale sympathicolyse → bloeddruk kan hoog blijven bij essentiële hypertensie.	Medicatiegebruik, dosisgerelateerd. β-blokkers verlagen wel bloeddruk, maar niet altijd voldoende.
Intracraniële hypertensie (Cushing-reflex)
Schildklieraandoening (hypothyreoidie)	Bradycardie + diastolische hypertensie (verhoogde perifeer weerstand).	Vermoeidheid, koude intolerantie, obstipatie, gewichtstoename. TSH verhoogd, fT4 laag.

Diagnostische aanpak

1. ECG (ritme, geleiding, ischemie).
2. Bloeddrukmeting (beide armen, liggend/staan).
3. Bloed: troponine (infarkt), TSH, elektrolyten, nierfunctie, digoxinespiegel, toxisch screen.
4. Holter-ECG bij paroxysmale klachten.
5. Hersenimaging (CT/MRI) bij neurologische focale tekenen/Cushing.

Behandeling

Gericht op oorzaak: medicatiedosering/vervanging, revascularisatie (infarct), pacemaker (SSS, hogegradig AV-blok), rate control AF (β-blokker/verapamil/digoxine – paradoxaal kan pols verder dalen), thyroxine (hypothyreoidie), neurochirurgie (ICH).

Nooit zelf medicatie stoppen/verlagen. Contact huisarts/cardioloog.