Basis: opname en verdeling

Kalium (K) is het 7e meest voorkomende metaal en een essentiële voedingsstof. Het wordt in de dikke darm geabsorbeerd, komt in de bloedbaan en de nieren regelen de balans. ~98% zit in cellen (intracellulair), natrium voornamelijk buiten (extracellulair). De verplaatsing K⁺ naar binnen / Na⁺ naar buiten creëert de membraanpotentieel (elektrochemische gradiënt). Het lichaam besteedt 20-40% van rustenergie aan dit transport – bewijs van het belang.

Belangrijkste functies

• Zenuwgeleiding: membraanpotentieel maakt zenuwimpulsen mogelijk (reactie op druk, kou, pijn).
• Spiercontractie: ook het hart vereist kalium voor samentrekking.
• Darmpersistaltiek: vereist kalium.
• Enzymatische reacties: bv. pyruvaatkinase.
• Osmotische balans / bloeddruk: kalium tegenspeelt natrium.

Aanbevolen inname (Adequate Intake = AI)

Institute of Medicine: 4.700 mg/dag voor volwassenen (voldoet aan 90-95% van bevolking). Enquête data (WWEIA 2007-2008): gemiddelde inname 2.189-3.026 mg/dag → meeste Amerikanen krijgen te weinig. Goede bronnen: vlees, groenten, fruit, noten, zuivel. Raadpleeg arts/diëtist bij twijfel.

Gevolgen van te laag kalium

• Natriumgevoeligheid → verhoogde bloeddruk.
• Verminderde insulinesecretie → glucoseproblemen.
• Hypokaliëmie: obstipatie, abnormale hartritmes, spierzwakte/vermoeidheid, spierspasmen, verlamming. Levensbedreigend.

Risicofactoren: diuretica, langdurige diarree/braken, bepaalde antibiotica, nierziektes (hyperaldosteronisme, Cushing).