Wat is een schimmelallergie-huiduitslag?
Direct contact met schimmels (schimmelsporen, schimmelfragmenten) kan bij gevoelige personen leiden tot allergische contactdermatitis (type IV overgevoeligheid, vertraagd, 24-72u na contact) of urticaria/netelroos (type I, direct). De uitslag is niet besmettelijk.
Symptomen
- Rode, jeukende, gezwollen huid (alleen op blootgestelde plekken).
- Vezikels (vochtblaasjes) die kunnen lekken → korstjes.
- Schilfering, verdikking (lichenificatie) bij chronisch.
- Intense jeuk → kraakschade → secundaire infectie (impetigo).
- Pigmentveranderingen na genezing.
Thuiszorg (eerste hulp)
- Stop blootstelling: Identificeer en verwijder schimmelbron (vochtlek, vochtige muren, planten, oude boeken, matrassen).
- Niet kraken! Nagels kort, handschoenen 's nachts, beschermende kleding.
- Reinigen: Blootgestelde huid en kleding direct wassen (zacht wasmiddel, geen parfum/kleurstof).
- Koelen & hydrateren: Natte compressen (lauw water), havermoutbad (colloïdaal havermout), daarna direct vetcrème/zonde op nog vochtige huid.
- Anti-jeuk: Menthol 1% crème, calamine lotion, orale antihistaminica (cetirizine 10mg 1x/dag).
- Omgeving: Koel, vochtig (40-60%), katoenen kleding. Geen wol, synthetisch.
- Geen: alcohol, antiseptica, zware zalf op nate huid, scherpe zeep.
Wanneer naar de huisarts/dermatoloog?
- Geen verbetering na 1-2 weken thuiszorg + schimmelverwijdering.
- Uitgebreid, op gezicht/genitalia, slaperig door jeuk.
- Teken infectie: verhoogde pijn, warmte, pus, rode strepen, koorts.
- Verdacht op andere allergeen (patchtest nodig).
Medische diagnostiek & behandeling
- Patchtest: Standaard reeks + schimmelseries. Positief = bevestiging contactallergie.
- Pricktest / specifieke IgE: Voor type I (urticaria/asthma/rhinitis) door schimmel.
- Huidbiopsie: Uitsluiten andere oorzaken (eczeem, lichen planus, mycosis fungoides).
Behandeling
- Mild-matig: Topicaal corticosteroïde (klasse II-III, bv. hydrocortison butyraat, mometason) 1-2x/dag 1-2 wkn, dan afbouwen.
- Ernstig/uitgebreid: Orale corticosteroïden (prednison 0,5-1mg/kg dag 5-7 dagen, dan afbouwen) + antihistaminica.
- Refrair: Topicaal calcineurine-remmer (tacrolimus, pimecrolimus), fototherapie, systemische immunosuppressiva (specialist).
- Secundaire infectie: Topicaal/orale antibiotica (flucloxacilline).
Schimmel in huis aanpakken (bronbestrijding)
- Vochtbron vinden & repareren (lek, condensatie, opstijgend vocht).
- Vochtigheid <60% (hygroregelaar, ventilatie, vochtabsorber).
- Schimmel verwijderen: water + soda / azijn / H2O2 / schimmelspray. Bescherming (masker FFP2, handschoenen, bril).
- Porous materialen (gips, behang, tapijt, isolatie) die bezmet zijn → verwijderen.
- Structuur controle na 6 maanden.
Differentiaaldiagnose
Bij niet-herstel na schimmelverwijdering: test op andere allergenen (zeep, wasmiddel, deodorant, make-up, latex, nickel, planten, textielkleurstoffen).
