Vitamine B12 is het meest complexe essentiële vitamijn. Effecten breed en cruciaal. Hoewel algemeen beschikbaar, leiden absorptiestoornissen tot tekorten. Intrinsieke factor (maagcelsecretie) is essentieel voor opname.

Over B12 (cobalamine)

Naam door kobaltion in structuur. Nodig voor: zenuwfunctie, rode bloedcellen, DNA/hormonen/eiwitten. In voedsel gebonden aan eiwit → moeilijk absorberen. Maagzuren vrijmaken B12 → bindt aan intrinsieke factor (maagsecretie).

Over intrinsieke factor

Glycoproteïne van pariëtale cellen (maagwand). Zonder: ~1% absorptie. Met: 56% van 1 mcg dosis. Maar: capaciteit beperkt. Doses >1-2 mcg → absorptie daalt.

Aandoeningen die intrinsieke factor beïnvloeden

Pernicieuze anemie: auto-immuunreactie tegen pariëtale cellen → vernietiging → geen intrinsieke factor → B12-malabsorptie.

B12-deficiëntie

Jaren onopgemerkt (levervoorraad). Daarna ernstig: vermoeidheid, zwakte (megaloblastische anemie), zenuwschade (cognitief/spier, onomkeerbaar als niet behandeld).